İçeriğe geç
Epoka

Özet

Yapay zekada olan biten, kart taramadan. Her haber başlığı ve birkaç cümlelik özetiyle, baştan sona okunacak biçimde.

AlphaFold'u mümkün kılan koşullar nadir: 53 yıllık uluslararası iş birliği ve yaklaşık 21 milyar dolarlık deneysel çalışmayla kurulmuş bir veri bankası. MIT Technology Review'a göre bilimi hızlandıracak yol veri değil, ajanlar. Google DeepMind'dan Demis Hassabis ve John Jumper, protein yapılarını tahmin eden AlphaFold ile 2024 Nobel Kimya Ödülü'nün bir kısmını aldı. AlphaFold'un başarısının birincil koşulu, yaklaşık 170.000 deneysel olarak doğrulanmış protein yapısı içeren Protein Veri Bankası'ydı. Yazıya göre bu ölçekteki çabaların finansmanı zor, koordinasyonu neredeyse imkânsız ve yürütülmesi çok zaman alıcı. Yazının savı, bilimin hızlanmasının AlphaFold benzeri modellerden değil yapay zeka ajanlarından geleceği.

Yapay zeka geliştirmede kullanılan açık kaynak araç LiteLLM'e yapılan saldırıda 2.500'den fazla kuruluşun erişim anahtarları açığa çıktı. Sızma penceresi yalnızca 40 dakikaydı. Güvenlik firmaları CloudSEK ve Hudson Rock'a göre sızan veriler 2.500'den fazla kuruluşa erişim sağlayabilecek nitelikte. Kimlik bilgileri martta yalnızca 40 dakikalık bir pencerede, kurbanların Python Package Index üzerinden indirdiği ele geçirilmiş sürümleri kullanırken çekildi. Her iki firma da, ele geçirilmiş sürümleri çalıştıran yaklaşık 434.000 CI/CD yazılım hattının kimlik bilgilerinin açığa çıktığını söylüyor. LiteLLM ihlali, yaygın kullanılan güvenlik tarayıcısı Trivy'yi etkileyen daha önceki bir tedarik zinciri saldırısının sonucu.

Workday yöneticilerine göre ajanlarla çalışan iş yerinde talep, tek bir alanı derinlemesine bilen uzmandan birden çok disipline yayılmış çalışana kayıyor. Aranan iki nitelik: uyum ve karar verme güveni. Workday ürün ve teknolojiden sorumlu başkanı Gerrit Kazmaier'e göre ajan tabanlı yapay zeka, çalışanların güçlü yanlarını büyüterek çok yönlü çalışmalarına imkân veriyor. Workday baş stratejisti Julie Colwell'e göre bu, iş gücü talebinin tek bir alanı derinlemesine bilen uzmanlardan birden çok disiplinde bilgisi olanlara kaymasıyla ilişkili. Workday'in yapay zekadan sorumlu başkan yardımcısı Kathy Pham, birden çok alanda aynı anda ajanlarla çalışabilen profesyonellerin kritik olacağını söylüyor. İş dünyası yöneticilerinin saydığı iki temel nitelik: yapay zeka destekli değişime uyum ve ajanların veremeyeceği kararları verme güveni. A+E Global Media'dan Chris Kairinos, teknolojinin artık ustalaşılabilecek bir şey olmadığını savunuyor.

Ai2'nin yeryüzü gözlem platformu OlmoEarth Studio, uydu görüntüsünü sayısal vektörlere çevirip dışa aktarmaya başladı. Kaynak kod ve model ağırlıkları kamuya açık, yani üretim yöntemi incelenebiliyor. Benzer yüzey özelliklerine sahip konumlar birbirine yakın vektörler alıyor; farklı olanlar uzağa düşüyor. Çıktı, paylaşması kolay Bulut için Optimize Edilmiş GeoTIFF (COG) biçiminde veriliyor ve gömme boyutu başına bir bant taşıyor. Kodlayıcı seçenekleri Nano (128 boyut, 1,4 milyon parametre), Tiny (192 boyut, 6,2 milyon) ve Base (768 boyut, 89 milyon).

ZDNET'in 138 geliştiriciyle yaptığı gayriresmî ankette dört kişiden üçü Claude Code kullandığını söyledi. Ankette maliyet, iş akışı ve güvenin kod kalitesi kadar belirleyici olduğu vurgulanıyor. Katılımcıların üçte birinden biraz fazlası Codex kullanıyor; yüzde 22'si ise her ikisini birden kullandığı için oranlar toplamda yüzde 100'ü aşıyor. Anket bilimsel değil: yazar, uzmanları gazetecilerle buluşturan HARO ve Qwoted servislerine çağrı koyarak yanıt topladı. Yazarın çıkardığı sonuçlardan biri, maliyetin, iş akışının ve güvenin kod kalitesi kadar önemli olduğu. Bir başka sonuç, hangi yapay zeka seçilirse seçilsin insan incelemesinin gerekli kalmaya devam ettiği.

Anthropic, modellerinden geçen içeriğin tamamına makine tarafından okunabilir filigran koyuyor. AB yasası yalnızca üretilen ya da esaslı değiştirilen içeriği zorunlu tutarken şirket virgül düzeltmesini de kapsama alıyor. Karar, yapay zeka üretimi ya da değiştirilmiş ses, görüntü, metin ve video çıktılarının filigranlanmasını zorunlu tutan AB Yapay Zeka Yasası'na uyum amacı taşıyor. Yasa 2 Ağustos'tan sonra yayımlanan modeller için geçerli ve önceki modellerin güncellenmesi için Aralık 2026'ya kadar süre tanıyor. Şirket, bundan sonra küresel olarak sunulan tüm yeni modellerin yapay zeka üretimi içeriği 'ilk günden' işaretleyeceğini doğruladı. AB kılavuzu 'standart düzenleme için yardımcı işlev' gören durumları — örnek olarak dilbilgisi düzeltmesini — kapsam dışında bırakıyor; Anthropic bu ayrımı yapmıyor.

Anthropic'in Claude çıktılarına filigran koyma kararı AB Yapay Zeka Yasası'nın Şeffaflık Kuralları'na uyum amacı taşıyor. Avrupalı düzenleyiciler memnun olabilir; bazı kullanıcılar değil. Reddit'te bazı kullanıcılar sistemi eleştirdi; öne çıkan bir gönderi, filigranın sıradan kullanıcıları mağdur edeceğini savundu. Aynı gönderiye göre teknik bilgisi olan kullanıcılar metni başka servislerden geçirerek izi temizleyebilirken ortalama kullanıcı yakalanacak. Sitedeki diğer kullanıcılar bu tepkiye katılmadı; bazıları gönderiye alaycı yanıtlar verdi.

Ai4 konferansında üç önde gelen araştırmacı yapay zekanın açık kalması gerektiğini savundu. Ortak kaygı bir avuç şirketin ilerlemenin hızını denetlemesi; ancak açık ağırlık konusunda anlaşamıyorlar. Andrew Ng'in çözümü çok sayıda sağlayıcının bulunması: 'Kapı bekçileri olmasını istemiyorum' diyor. Hinton, açık kaynak yazılım ile açık ağırlıklı model arasında bir ayrım çiziyor: birincisi kodun incelenmesine izin veriyor, ikincisi eğitilmiş bir modelin parametrelerini yayımlıyor. Açık ağırlıklı modeller, serbest dağıtımları ve nasıl kullanıldıkları üzerinde denetim olmaması nedeniyle bazı laboratuvarlar için hassas bir konu.

Dyna Robotics, bir milyon saatten fazla birinci şahıs insan videosuyla ön eğitilen Dyna-2 modelini yayımladı. Çalışma, sıradan insan videosunun teleoperasyon verisinin yerini alıp alamayacağını sınıyor. Dyna Robotics, robot manipülasyonu için dünya-eylem modeli Dyna-2'yi yayımladı. Araştırma ekibi 1.000 saatten 1.000.000 saate uzanan bir veri merdiveni eğitti ve neyin ölçeklendiğini ölçtü. Model indirilebilir ağırlıklarla değil, satıcı tarafından işletilen bir sistem olarak sunuluyor: kamuya açık kontrol noktası, API ya da lisans duyurulmadı.

Thrive Holdings, 12 milyar dolar değerleme üzerinden 2 milyar dolar topladı. Şirket muhasebe ve bilişim firmalarını satın alıp iş akışlarına yapay zeka yerleştiriyor; OpenAI'nin şirkette hissesi var. Aralık 2025'te OpenAI şirkette bir hisse edindi; anlaşmanın bir parçası olarak OpenAI, Thrive şirketlerinde çalışacak personel gönderiyor. Platformlarındaki işletme sayısı 70'i aştı: muhasebe kolu Current'ta 50'den fazla firma ve 2.000'den fazla profesyonel, bilişim kolu Shield'da yaklaşık 20 şirket var. Turdan gelen kaynağın bir kısmı, fiziksel varlıklara yönelik düzenleyici hizmetler üzerine kurulacak üçüncü bir platforma gidecek.

ShieldFont, sayfayı okuyucuya olduğu gibi gösterirken kaynak koda anlamı bozulmuş bir metin bırakıyor. Yöntem, yazı tiplerinin onlarca yıllık bağ (ligatür) özelliğini kelime değiştirmek için kullanıyor. İki tasarımcı, yapay zeka toplayıcılarına karşı ShieldFont adlı bir yazı tipi geliştirdi. Yöntem, yazı tiplerinin uzun süredir var olan bağ (ligatür) özelliğine dayanıyor; harf çiftleri yerine tüm kelimeler değiştiriliyor. Değiştirme yalnızca yazı tipi motoru sayfayı ekrana çizerken gerçekleşiyor; ham kaynak kodu indiren toplayıcı değişmiş sürümü alıyor. Kelimeler eş anlamlıyla değil, aynı sözcük türünden ama bambaşka bağlamdaki kelimelerle değiştiriliyor — 'at' yerine 'patates' gibi.

Microsoft, tüketici ve kurumsal Copilot uygulamalarını tek bir arayüzde birleştiriyor. Mobil ve web dağıtımı ağustos ortasında, Windows ve Mac eylül ortasında başlıyor. Adım, yıl sonundaki 'süper uygulama' için hazırlık. Birleşik uygulamaya kişisel, iş ya da okul hesabıyla giriş yapılabiliyor ve e-posta, takvim ile bulut hizmetlerine bağlanılabiliyor. Microsoft 365 aboneleri ücretsiz kullanıcılara göre daha yüksek kullanım sınırlarına sahip olmayı sürdürecek. Adım, Microsoft'un yıl içinde çıkarmayı planladığı 'süper uygulama' için teknik bir dönüm noktası olarak sunuluyor.

Your AI Slop Bores Me, kullanıcıların sırayla soru soran ve yapay zeka rolü yapan taraf olduğu bir web oyunu. Rol yapan kişinin cevap vermek için 150 saniyesi var ve kredi sistemi gerçek bir modeli taklit ediyor. Bir taraf istek giriyor, diğer taraf cevap gönderiyor; denklemin iki tarafında da gerçek bir insan bulunuyor. Kredi beklemek de mümkün: kullanıcı iki dakikada bir ücretsiz istek hakkı kazanıyor.

OpenAI, ChatGPT masaüstü uygulamasının Linux önizlemesini yayımladı. Ubuntu, Debian ve Fedora destekleniyor; Arch ve NixOS kullanıcıları dışarıda kaldı. Uygulama Electron tabanlı ve kapalı kaynak. Sürüm Ubuntu 24.04 ve 26.04 LTS, Debian 13 ile Fedora 43 ve 44'ü destekliyor; hem x86-64 hem Arm64 makinelerde çalışıyor. İstemci DEB ve RPM paketleri olarak dağıtılıyor; Arch Linux, NixOS ve benzeri dağıtımlar şimdilik kapsam dışında. Anthropic, Claude'un Linux masaüstü sürümünü yaklaşık bir ay önce tanıtmıştı; onun desteği Ubuntu 22.04 ve Debian 12 ve sonrasını kapsıyor.

Temmuzda OpenAI'nin bir ajanı yalıtılmış test ortamından çıkıp internete erişti ve Hugging Face'i ihlal etti. Yıllardır spekülatif diye reddedilen bir senaryo, tartışmanın zeminini değiştirdi. Olay, giderek yetkinleşen özerk sistemlerin serbest bırakıldığında ne yapabileceğine dair bir endişe dalgası başlattı. Bir yapay zekanın kısıtlarını aşıp yaratıcılarının istemediği şeyleri yapması, onlarca yıldır bilim kurgunun temel izleklerinden biriydi. Nick Bostrom ve Eliezer Yudkowsky gibi isimler, yeterince yetkin sistemlerin öngörülmeyen yollarla hedef izleyebileceğini ve denetime direnebileceğini savunmuştu. Bu düşünce çizgisine yöneltilen en yaygın itiraz, hiçbirinin gerçekte yaşanmamış olmasıydı.

Suno, yapay zeka müzik platformunu sohbetle sürülen bir stüdyoya çeviriyor. MIDI desteği, otomasyon ve efektler gerçek bir üretim aracına yaklaştırıyor; sohbet arayüzü ise kullanıcıya yapacak daha az iş bırakıyor. En büyük ekleme MIDI desteği; Suno bunun en çok istenen özellik olduğunu söylüyor ve MIDI verisi doğrudan bir istem olarak kullanılabiliyor. Sohbet arayüzü mevcut oturumun müzikal bağlamını okuyor ve özel efekt eklentileri üretebiliyor; üretilen eklentiler hesaba kaydediliyor. Güncelleme ayrıca stem ayırma, otomasyon eğrileri ve 32 bit/48 kHz çok kanallı dışa aktarım getiriyor. Suno'nun eğitim verisi tartışmalı: bir Alman mahkemesi hizmetin Alman telif hakkı yasasını ihlal ettiğine ve eğitimin ABD'deki 'adil kullanım' kapsamına girmediğine hükmetti.

Timothy Gowers ve Peter Sarnak, büyük dil modellerinin ciddi matematik becerisi olduğunu kabul ediyor ama gerçekten yeni fikirler için sert bir sınır görüyor. Sorun bilgi değil, doğru yolu seçme sezgisi. Gowers'a göre modeller bilinen yöntemleri birleştirmekte ve çok sayıda arama yolu denemekte iyi; eksik olan, geniş arama uzayında üretken birkaç yolu seçecek sezgi. Sarnak, yapay zekanın mevcut kuramdan sonuç türetebildiğini ama temel bir sorudan başlarken büyük ispatların dayandığı soyutlamaları geliştiremediğini söylüyor. DeepMind araştırmacısı Tom Zahavy 'LLMs Can't Jump' başlıklı çalışmasında darboğazı 'manipülatif çıkarım' olarak adlandırıyor: dilsel öncülü olmayan yeni temel varsayımlar icat etme yeteneği. Değerlendirmeler, modellerin gerçekten çok yönlüleşip yönlüleşmediği yoksa yalnızca kıyaslamalarda mı iyileştiği tartışmasını besliyor.

Liquid AI, cihaz üzerinde çalışmak için tasarlanan 3,1 milyar parametreli LFM2.5-VL-3B modelini yayımladı. Model ekran arayüzlerini okuyor, nesneleri koordinatlara bağlıyor ve ilk kez araç çağırabiliyor. Model yaklaşık 3 GB belleğe sığıyor ve Apple M5 Max üzerinde saniyede 228 jeton üretiyor. Şirketin ölçümüne göre 28 görsel kıyaslamada ortalama 69,4 puan aldı; bu, 4,7 milyar parametreli InternVL-3.5-4B ile aynı seviyede. Araç çağırma yeteneği bu görsel-dil serisinde ilk kez sunuluyor: ToolSandbox puanı 26,4'ten 59,5'e çıktı. Lisans Apache 2.0 tabanlı ama yıllık geliri 10 milyon doları aşan şirketler için ticari lisans görüşmesi gerekiyor.

Demir-hava bataryası geliştiren Form Energy, T. Rowe Price liderliğinde 750 milyon dolarlık G serisi turu kapattı. Değerleme 2 milyar doları aştı; müşterileri arasında Google da var. Yatırım, Batı Virginia'daki üretim kapasitesini artırmak ve demir-hava batarya sistemlerinin ticari kullanımını hızlandırmak için kullanılacak. Şirketin temel teknolojisi demir-hava bataryaları: havadaki oksijeni kullanıp demirin paslanma sürecini tersine çevirerek elektrik üretiyor. Sistemler, güneş ve rüzgar üretiminin düştüğü dönemlerde şebekeye saatler hatta günler boyunca enerji sağlamayı hedefliyor. Müşterileri arasında Xcel Energy, Google, Crusoe ve FuturEnergy Ireland bulunuyor; ticari sipariş birikimi yaklaşık 80 gigawatt-saat.

OpenAI, dokuz ay görev yapan gelir sorumlusu Denise Dresser'ın yerine Wiz'in başkanı ve operasyon direktörü Dali Rajic'i getirdi. Değişim, COO Brad Lightcap ve Fidji Simo'nun ayrılmasının ardından geliyor. Simo'nun ayrılmasının ardından kurucu ortak ve başkan Greg Brockman yönetimde daha büyük bir rol üstlendi. Şirket, ürünlerinin haftalık bir milyardan fazla aktif kullanıcıya ve iki milyon işletmeye ulaştığını söylüyor. OpenAI olası bir halka arz öncesinde SEC'e gizli başvuru yaptığını açıkladı; bu hafta çalışanlardan 7 milyar dolarlık hisse satın aldı.