İçeriğe geç
Epoka

Özet

Yapay zekada olan biten, kart taramadan. Her haber başlığı ve birkaç cümlelik özetiyle, baştan sona okunacak biçimde.

OpenAI, Anthropic, Google, Meta ve Nvidia'nın yeni ürünleri, güvenlik önlemleri ve milyarlarca dolarlık yatırımlarıyla yapay zeka sektöründe yoğun bir hafta geçti. OpenAI, GPT-5.6 Sol'u hızlandıran Ultrafast modunu tanıttı. Anthropic, Avrupa Birliği düzenlemelerine uyum için Claude çıktılarına görünmez filigran ekleme kararı aldı. Meta, kişisel cihazlarda çalışabilen 30 milyar parametreli açık ağırlıklı Glimmer modelini duyurdu. Anthropic'in halka arzda 2 trilyon doların üzerinde değerlemeye ulaşabileceği belirtiliyor. ABD Senatörü Bernie Sanders, Sam Altman, Dario Amodei ve Mark Zuckerberg'e yapay zeka çalışmalarına ara verilmesi çağrısında bulundu.

Alibaba'nın açık ağırlıklı Qwen model ailesi, altı ayda küresel çapta 3 milyar indirmeyi aşarak Google ve Meta'yı geride bıraktı. Hugging Face verilerine göre Qwen, açık kaynak model ekosisteminde en çok türetilen model oldu. Hugging Face, Qwen tabanlı 151.448 türetilmiş model tespit etti; bu sayı Meta'nın toplamının 2,6 katına denk geliyor. Qwen 3.5'in piyasaya sürülmesi yerel yapay zeka modellerine olan ilgiyi artıran bir dönüm noktası olarak gösteriliyor. Bloomberg muhabiri Saritha Rai, Alibaba'nın açık ağırlıklı modellerinin küresel liderliğe yükseldiğini bildirdi.

Meta, açık ağırlıklı yapay zeka modeli Glimmer'ı yayınlarken Mark Zuckerberg, yapay zekanın 'herkes için' olması gerektiğini savunan uzun bir manifesto yayımladı. Meta, açık ağırlıklı Glimmer modelini herkesin indirip kendi donanımında çalıştırabileceği şekilde yayınladı. Muse Spark adlı daha güçlü model ise Meta'nın kendi API'leri arkasında kapalı kalmaya devam ediyor. TechCrunch'ın Equity podcast'i, Zuckerberg'in vizyonunun bazı çelişkiler barındırdığını öne sürdü. Haber, yapay zeka endüstrisinin enerji maliyetleri ve 250 milyon dolarlık başarısız bir satın alma gibi diğer gündem maddeleriyle birlikte ele alındı.

OpenAI ve Anthropic, DeepSeek ve Moonshot gibi Çinli rakiplerin baskısıyla orta seviye modellerinde büyük fiyat indirimlerine gitti. Uzmanlar bunun en gelişmiş modelleri koruma stratejisinin ilk gerçek testi olduğunu söylüyor. OpenAI, GPT-5.6 Luna'nın fiyatını girişte yüzde 80 düşürdü. Anthropic, Opus 5 modelini Fable 5'in yarı fiyatına piyasaya sürdü. Silicon Data'ya göre ABD modellerinin fiyatları temmuz ortasından bu yana yaklaşık dörtte bir azaldı. DoorDash ve Airbnb gibi şirketler maliyetleri düşürmek için Çin menşeli modelleri kullanmaya başladı. Anthropic, Sonnet 5 için planlanan eylül ayı fiyat artışını iptal etti.

Amazon Web Services, yapay zeka ajanlarının modern API'si olmayan eski web uygulamalarını güvenli tarayıcı oturumlarıyla yönetmesini sağlayan Bedrock AgentCore Browser Tool'u tanıttı. Çözüm, Playwright ve WebSocket tabanlı Chrome DevTools Protokolü (CDP) kullanarak yönetilen bir Chromium örneği çalıştırıyor. Strands Agents ile birleştirilen araç, model odaklı orkestrasyon sayesinde tekli görevlerden çok ajanlı iş akışlarına kadar ölçeklenebiliyor. AWS Identity and Access Management (IAM) kontrolleri ve tam denetim izleri, düzenlemeye tabi sektörlerdeki uyumluluk gereksinimlerini destekliyor. Kaynak kod GitHub üzerinden Terraform dağıtımıyla birlikte referans mimari olarak paylaşıldı.

Araştırmacı Sebastian Raschka, Substack'in yeni AI dedektör özelliğinden yola çıkarak sıfırdan bir yapay zeka metin tespit sistemi kurmayı öğreten eğitici bir proje paylaştı. Sebastian Raschka bu gelişmeyi temel alarak sıfırdan bir AI dedektörü kurma eğitimi hazırladı. Proje, DistilBERT modelinin ince ayarlanmasıyla 0-100 arası bir yapay zeka olasılık skoru üretmeyi hedefliyor. Aynı dedektör, tespitten kaçacak metin üretmesi için küçük bir dil modelini eğitmede doğrulayıcı olarak da kullanılacak. Raschka, AI dedektörlerinin sürekli bir kedi-fare oyunu olduğunu ve yanlış pozitif riski taşıdığını vurguluyor.

Geliştirici Simon Willison, Codex ve GPT-5.6 Sol Ultra modelini kullanarak sqlite-utils kütüphanesinin veritabanı bağımsız sürümü alchemy-utils'in ilk alfa sürümünü ortaya çıkardı. Proje, Codex ve GPT-5.6 Sol Ultra modeline verilen tek bir araştırma görevi sonucunda birkaç takip komutuyla alfa aşamasına ulaştı. Kütüphane SQLAlchemy üzerine inşa edilerek PostgreSQL, SQLite ve DuckDB veritabanlarını destekliyor. Willison, DuckDB üzerinde çalışan bir CSV içe aktarımını Codex'e optimize ettirerek süresini yaklaşık bir saatten 35 saniyeye indirdi. alchemy-utils, sqlite-utils'in insert, upsert ve tablo içgözlem (introspection) gibi temel API'lerini çoklu veritabanı ortamına taşıyor.

MarkTechPost, XYZ-Aquila-SFT veri kümesi ve Qwen3-0.6B modeliyle araç çağırma (tool-calling) yeteneklerini geliştirmeye yönelik uçtan uca bir ince ayar (fine-tuning) rehberi yayımladı. Rehber, Hugging Face Transformers, PyTorch, PEFT ve Accelerate kütüphanelerini bir araya getiriyor. Süreç; veri akışı, çok turlu araç kullanım izlerinin ayrıştırılması, ChatML biçimine dönüştürme ve LoRA ile ince ayarı kapsıyor. Eğitim öncesi ve sonrası araç çağrısı tahmin performansı karşılaştırılarak dönüştürülmüş veri kümesi ve korpus istatistikleri dışa aktarılıyor. İçerik, geliştiricilere kendi araç çağırma modellerini eğitmek için uygulanabilir bir kod tabanı sunuyor.

iScience'da yayımlanan yeni bir araştırma, GPT-4'ün oluşturduğu kişilik anketlerine katılımcıların vereceği toplu yanıtları, anket uygulanmadan önce yüksek korelasyonla tahmin edebildiğini gösterdi. Kudüs İbrani Üniversitesi ve Hadassah Tıp Fakültesi araştırmacıları GPT-4'e DSM-5 ve bir astroloji kitabından kişilik anketleri hazırlattı. Anketler 600 yetişkine uygulandı ve sonuçlar Beş Büyük Kişilik Envanteri ile karşılaştırıldı. GPT-4'ün tahminleriyle gerçek yanıtlar arasındaki korelasyon DSM-5 tabanlı ankette 0,71, astroloji tabanlı ankette 0,85 çıktı. Astroloji temelli anket tutarlı psikolojik boyutlar oluşturmasa da bazı maddeler depresyon ve kaygı gibi sonuçlarla ilişkilendirildi. Araştırmacılar bulguların bireysel düşünceleri tahmin etme veya klinik değerlendirmenin yerini alma anlamına gelmediğini vurguluyor.

14.419 kendi kendine yayımlanan Amazon kitabını inceleyen bir analiz, yapay zeka üretimi kitapların hacimle piyasayı doldurarak insan yazarların gelirini düşürdüğünü ortaya koydu. Araştırmacılar Ocak 2023-Mart 2026 arasında yayımlanan 14.419 kendi kendine yayımlanan e-kitabı Pangram v3.3 tespit aracıyla analiz etti. Yapay zeka içerikli kitaplar kataloğun yüzde 20'sini oluşturuyor ama gelirin sadece yüzde 11,3'ünü üretiyor. Yapay zeka tespit edilmeyen kitaplarda bile sekiz türden yedisinde kitap başına gelir düştü. Bulgular, Kadrey v. Meta davasında eksik kalan piyasa erozyonu kanıtını sağlıyor.

Anthropic, Claude modellerinin ürettiği metinlere gömülü bir filigran eklediğini duyurdu; bu filigran metnin Claude tarafından üretilmiş olma ihtimalini gösteriyor ancak tam yeniden yazımlarda kayboluyor. Kod ve olgusal metinlerde filigran izleri daha seyrek bulunuyor. Anthropic, üçüncü tarafların filigranı tespit edebilmesi için bir tespit API'si de duyurdu.

Connecticut'ta bir davacı, mahkeme dosyalarına insan gözüyle görülmeyen ancak yapay zekaların okuyabileceği gizli komutlar ekleyerek davayı lehine çevirmeye çalıştı. Yargıç Walter Spader Jr. girişimi 'tehlikeli' bulup davacının e-dosyalama yetkisini iptal etti. Connecticut'ta Matthew Elliott, mahkeme dosyalarına beyaz zeminde beyaz, küçük punto gizli metinler ekledi. Metinler, dosyayı okuyacak herhangi bir yapay zeka sistemine davacı lehine çıktı üretmesi talimatını içeriyordu. Elliott'a para cezası verilmedi ancak gelecekte elektronik dosyalama yapması yasaklandı. Brezilya'da benzer bir prompt injection girişiminde iki avukat yaklaşık 16.000 dolar para cezasına çarptırılmıştı.

Google, yapay zeka birimi DeepMind'da köklü bir yeniden yapılanmaya gitti; baş bilim insanı Jeff Dean ayrılırken Demis Hassabis daha uzun vadeli araştırmalara odaklanmak üzere görevden çekiliyor. Baş bilim insanı Jeff Dean, Google Cloud üzerinde çalışacak kendi laboratuvarını kurmak için şirketten ayrılıyor. Değişim, Google'ın yapay zeka alanında öncü konumunu kaybettiği yönündeki eleştirilerin ardından geldi. CEO Sundar Pichai ve Hassabis, şirketin yapay zeka alanında öncü olma hedefini sürdürdüğünü açıkladı.

Google, Nano Banana, Omni ve Lyria modelleriyle üretilen görsel, video ve şarkılardaki görünür filigranı kapatma seçeneği getirdi. Görünmez SynthID filigranı ve C2PA meta verileri değişmeden kalacak. Google, 14 Ağustos 2026'da görünür filigranın kapatılabileceğini duyurdu. Ayar Gemini ve Flow video editöründe kullanılabilecek, Search desteği yakında geliyor. Google, geliştiriciler için Credentio adlı açık kaynak doğrulama kütüphanesini de duyurdu.

Amazon Web Services, AWS dışında çalışan yapay zeka ajanlarının izlenmesi için AgentCore Observability panosuna telemetri gönderme yöntemini duyurdu. AWS, AgentCore Observability panosunun AWS dışındaki ajanlarla entegrasyonunu 13 Ağustos 2026 tarihli blog yazısıyla duyurdu. Çözüm, AWS Distro for OpenTelemetry (ADOT) auto-instrumentation kullanarak telemetriyi Amazon CloudWatch OTLP uç noktasına yönlendiriyor. Kimlik doğrulama IAM erişim anahtarları ile SigV4 imzalama üzerinden yapılıyor; üretimde IAM Roles Anywhere önerisi var. Yöntem Strands Agents, LangGraph ve CrewAI gibi çerçevelerle kurulmuş ve Amazon EKS, ECS, Lambda, şirket içi sunucu, GCP veya Azure'da çalışan ajanları kapsıyor. Telemetri, ajan akıl yürütme adımları, araç çağrıları ve model çağrılarını OpenTelemetry üretken yapay zeka semantik kurallarına göre yakalıyor.

AWS, çoklu ajan (multi-agent) mimarilerinde SageMaker AI üzerindeki özel modellerle Bedrock modellerini birlikte kullanmayı sağlayan bir mimari yaklaşımını duyurdu. Yeni yapı, Bedrock AgentCore çalışma zamanı üzerinden tek bir üretim mimarisi sunuyor. AWS, OpenAI uyumlu SageMaker uç noktalarını Bedrock AgentCore runtime ile entegre eden bir mimari yayınladı. Mimari, Claude Haiku 4.5, Claude Sonnet 4.6 ve SageMaker'da barındırılan Qwen 3.5 9B modelini bir arada kullanıyor. Orkestratör ajan, kullanıcı isteklerini Strands Agents'ın 'araç olarak ajanlar' desenini kullanarak yönlendiriyor. SageMaker uç noktaları için varsayılan olarak token düzeyinde gözlemlenebilirlik bulunmadığından özel OpenTelemetry span'leri gerekiyor. Örnek uygulama, bütçe planlama ve finansal analiz görevlerini ayrı ajanlara dağıtan bir kişisel finans asistanı üzerinden gösterildi.

AWS, Amazon Nova Forge üzerinde çok turlu pekiştirmeli ince ayar için özel ödül fonksiyonu tasarımını anlatan teknik bir rehber yayımladı. Nova Forge, Bring Your Own Orchestration (BYOO) özelliğiyle özel ödül mantığının müşteri ortamında çalışmasına izin veriyor. Sistem, model güncellemeleri için Group Relative Policy Optimization (GRPO) algoritmasını kullanıyor. Çok turlu görevler 15 dakikalık AWS Lambda sınırını aştığı için Amazon ECS tabanlı ortam konteynerleri gerekiyor. Etkili ödül tasarımı; sonuç ödülleri, davranışsal ödüller ve cezaların birleşiminden oluşuyor.

MIT Technology Review'in 10-18 yaş arası gençlerle yaptığı görüşmeler, yapay zekaya kayıtsızlıktan çevresel kaygıya uzanan geniş bir tepki yelpazesi ortaya koydu. Pew Research Center'ın Şubat 2026 anketine göre ABD'li gençlerin yüzde 57'si sohbet botlarını bilgi aramak için kullandı. Gençlerin yüzde 54'ü ödev yardımı, yüzde 47'si eğlence amacıyla, yalnızca yüzde 12'si duygusal destek için sohbet botu kullandı. Bazı gençler yapay zekanın çevresel etkisi ve veri merkezlerinin su tüketimi nedeniyle kullanmayı reddediyor. Görüşülen gençler iş kaybından çok yapay zekanın toplum üzerindeki genel etkisinden endişe duyduklarını belirtti.

Polis teknolojisi şirketi Flock, kameralarının kötüye kullanımına yönelik tepkiler üzerine arama kurallarını sıkılaştırıyor. Şirket, olay numarası zorunluluğu ve otomatik denetim sistemini genişletiyor. Flock, polislerin kamera aramalarında artık suç dosyası numarası girmesini zorunlu kıldı. Washington Post soruşturması, memurların kameraları takip gibi izinsiz amaçlarla kullanmakla suçlandığı 46 vaka saptadı. ACLU, benzeri güvenlik önlemlerinin daha önce memurlar tarafından kolayca atlatıldığını belirtiyor. En az 30 şehir son bir yılda Flock sözleşmesini iptal etti.

Google, Gemini destekli yeni Sheets canvas özelliğiyle tablo verilerini kod yazmadan interaktif panolara ve mini uygulamalara dönüştürmeyi mümkün kılıyor. Kullanıcılar doğal dilde bir istem yazarak Gemini'ye tablo verisinden interaktif düzen oluşturtabiliyor. Canvas ile orijinal tablo verileri gerçek zamanlı olarak senkronize kalıyor. Özellik kodlama bilgisi gerektirmiyor ve normal bir sekme gibi paylaşılabiliyor. Sheets canvas, Google AI Pro ve Ultra abonelerine küresel olarak İngilizce sunuluyor, Workspace Business/Enterprise Standard ve Plus planlarına da kademeli olarak açılıyor.