Ne oldu?

Bir grup araştırmacı, Ocak 2023 ile Mart 2026 arasında Amazon'da kendi kendine yayımlanan 14.419 e-kitabı inceledi. Beş büyük ABD yayıncısından birinin günlük satış verilerine dayanan analizde, kitapların tam metinleri Pangram v3.3 adlı yapay zeka tespit aracıyla değerlendirildi. Kitaplar, yapay zeka içeriği oranına göre üç gruba ayrıldı: içermeyen, hafif (yüzde 25'e kadar) ve yoğun (yüzde 25'in üzerinde).

Yoğun yapay zeka içeriğine sahip kitaplar kataloğun yüzde 20'sini oluştururken satışların yalnızca yüzde 12,1'ini ve gelirin yüzde 11,3'ünü üretti. Buna karşılık yapay zeka tespit edilmeyen kitaplar kataloğun yüzde 62,9'unu kapsayıp gelirin yüzde 72,5'ini sağladı. Ancak araştırmacılara göre bu tablo, yapay zeka kitaplarının sadece düşük kaliteli "çöp" içerik olarak piyasanın dibinde kaldığı izlenimini yanıltıcı biçimde veriyor.

Neden önemli?

2023'ün ilk çeyreği ile 2026'nın ilk çeyreği arasında toplam katalog 38,3 kat büyürken, çeyrek başına satan kitap sayısı 19,2 kat arttı. Buna karşılık çeyreklik gelir sadece 8,9 kat büyüdü. Böylece çok daha fazla kitap, çok daha yavaş büyüyen bir gelir havuzu için rekabet etmeye başladı.

Sekiz türden altısında, 2023 ve 2025'te yayımlanan kitaplar aynı yayın sonrası dönemde karşılaştırıldığında kitap başına gelir düştü. Yalnızca yapay zeka içeriği tespit edilmeyen kitaplara bakıldığında bile bu düşüş sekiz türden yedisinde görüldü. Araştırmacılar bu bulgunun, düşüşün yalnızca kötü satan yapay zeka kitaplarının kataloğu şişirmesiyle açıklanamayacağını, "seyrelme" (dilution) etkisine işaret ettiğini belirtiyor; ancak bunun gözlemsel bir ilişki olduğunu, nedensellik kanıtı olmadığını da vurguluyorlar.

Tek istisna, yapay zeka metninin en geç girdiği ve en az tutunduğu Fantastik/Doğaüstü/Korku türü oldu; bu türde yapay zeka içermeyen kitapların geliri yüzde 35 arttı. Kindle Unlimited kullanımının yoğun olduğu türlerde, yapay zeka içermeyen kitapların gelir payı avantajı, düşük Kindle Unlimited kullanımlı türlere göre 8,4 puan daha küçük çıktı.

Bilinenler

  • Yoğun yapay zeka içerikli yeni Top 25 girişlerinin payı sıfıra yakından yüzde 31'e yükseldi.
  • Bir çeyrekten diğerine Top 25'te kalan, yapay zeka içermeyen kitapların oranı bir noktada yüzde 28'e kadar düştü, çalışmanın sonunda yüzde 62 civarına yerleşti.
  • İlk yapay zeka kitabından sonra üretimini artıran 385 yazar kimliğinden 287'si aylık üretimini yükseltti.
  • En yüksek geliri elde eden takma ad, sekiz kitaptan platform komisyonu öncesi 1,7 milyon dolar kazandı.
  • Yoğun yapay zeka içerikli en çok kazandıran tek kitap, 80.431 kopya satışla 643.000 dolar getirdi.

Sırada ne var?

Araştırmacılar, Allen Institute for AI'nin infini-gram aracını Google Books indeksiyle birlikte kullanarak en çok kazanan yapay zeka kitaplarının nadir dil kalıplarıyla ne kadar örtüştüğünü ölçtü. Yoğun yapay zeka içerikli en çok kazanan 50 kitapta bu nadir ifadeler metnin yüzde 45'ini kaplarken, yapay zeka içermeyen en çok kazanan 50 kitapta bu oran yüzde 37,7, ödüllü veya ödül adayı kurgu eserlerde ise yalnızca yüzde 19,1 olarak ölçüldü.

Bulgular, telif hakkı davalarında doğrudan etkili olabilir. Kadrey v. Meta davasında Yargıç Vince Chhabria, Haziran 2025'te Meta lehine karar verse de milyarlarca dolar gelir üreten bir ürün oluşturmak için telifli kitapların kullanılmasının, rakip eserlerin sonu gelmeyen bir akışını doğurabileceği konusunda uyarıda bulunmuştu. Davacılar o dönemde bu piyasa seyrelmesine dair ampirik kanıt sunamamıştı; yeni çalışma bu boşluğu dolduran veriyi sağlıyor. Amazon'un yapay zeka içeriğini müşterilere bildirmemesi ve günlük yayın sayısını üçle sınırlamaktan öteye geçmemesi, sorunun platform düzeyinde çözülmesini zorlaştırıyor.