Birleşik Krallık, Ukrayna'nın Avengers Labs veri platformuna erişen ilk yabancı ülke oldu. Platform, hedefleri tespit etmek ve vurmak üzere yapay zeka modelleri eğitiyor. Anlaşma, otonom silah teknolojisinin ne kadar yöntemli biçimde inşa edildiğini gösteriyor.

Britanya Başbakanı Andy Burnham ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Kiev'de imzaladıkları yapay zeka ortaklığıyla platformu Britanyalı araştırmacılara ve teknoloji şirketlerine açtı. Financial Times'ın haberine göre bu, Birleşik Krallık'ı bu devasa muharebe verisi deposuna erişen ilk yabancı ülke yapıyor. Anlaşma iki ülkenin "100 Yıllık Ortaklık" çerçevesinin parçası.

Verinin ölçeği

Platform, Ukrayna'nın cephe hattı boyunca yerleştirilmiş binlerce kamera ve algılayıcıdan toplanan milyonlarca gözleme dayanıyor. Ukrayna savunma bakanlığına göre bu veriyle eğitilen bir sistem ayda 100 binden fazla drone video akışını işliyor.

Anlaşmanın merkezinde şunlar var:

  • Yaklaşık beş milyon görüntü — elle etiketlenmiş gerçek muharebe görüntüsü, drone ve akustik algılayıcılardan.
  • DELTA sistemi — malzemenin büyük bölümü, drone, uydu ve algılayıcı verisini gerçek zamanlı bir savaş alanı tablosunda birleştiren bu dijital sistemden geliyor.
  • Sınıflandırma hedefi — tank, drone ya da topçu ayırt eden modeller.

Proje, Ukrayna ordusunun 2022'de başlayan yapay zeka çalışmasından doğdu. O dönemde bir Ukraynalı drone askeri, ellerindeki drone görüntüleriyle sinir ağları eğittiklerini aktarmıştı. Amaç Rus askerlerini ve araçlarını otomatik tespit ederek ordunun karar döngüsünü hızlandırmaktı.

Asıl darboğaz neden etiketli veri

Bu veri şimdiye kadar yalnızca yerli şirketlerle paylaşılıyordu. Bu, Ukraynalı drone üreticilerine yabancı rakipleri karşısında üstünlük sağlıyordu; rakiplerin görüntü tanıma sistemleri çoğunlukla sentetik veriyle eğitiliyor ve muharebede daha kötü sonuç veriyordu.

Ukraynalı drone yazılım şirketi Swarmer'dan Misha Nestor kısıtı şöyle özetliyor: "Yüksek kaliteli, etiketlenmiş savaş alanı verisi, otonom sistemler için güvenilir yapay zeka geliştirmenin önündeki en büyük kısıtlardan biri." Nestor'a göre Ukrayna, başka hiçbir yerde yeniden üretilmesi son derece zor bir şey biriktirdi.

Erişim koşullu

Paylaşım sınırsız değil. Onaylı şirketler görüntü işleme modellerini yalnızca güvenli bir veri odasının içinde eğitebiliyor ve sınayabiliyor; oda kısmen Palantir ile kurulmuş. Bitmiş yapay zeka Ukrayna'da kalıyor.

Sahadaki bir tespit sistemi bu modellerin ne kadar yetkin olabildiğini gösteriyor. Bakanlığa göre sistem, video akışlarında görünen düşman ekipmanının yüzde 70'ini tanıyor ve nesne başına yalnızca 2,2 saniyeye ihtiyaç duyuyor.

Britanya tarafında ne var

Financial Times'a göre Britanya ordusu özellikle gelen Rus dronelarını tanımlayan akustik algılayıcı verisiyle ilgileniyor. Doğru eğitildiğinde bu yöntem radardan çok daha isabetli olabiliyor.

Britanya hükümetine göre üç girişimle deneme projeleri şimdiden yürüyor: Bristol'den Sintela, Oxford'dan Mind Foundry ve Londra'dan Skyral. Projelerden biri gömülü fiber optik kabloları, askerî üsleri ve ilerleyen aşamada havaalanlarını ya da demiryolu altyapısını korumaya yönelik yapay zeka destekli bir algılayıcıya dönüştürüyor. İkincisi droneler ve otonom sistemler için düşük güçlü yapay zeka çipleri geliştirmeyi hedefliyor.

Neden önemli

Bu anlaşma, yapay zeka tedarik zincirinde verinin nereye oturduğunu gösteriyor. Model mimarisi yayımlanıyor, ağırlıklar bazen açılıyor, hesaplama gücü satın alınabiliyor. Etiketli gerçek muharebe verisi ise satın alınamıyor — yalnızca savaşarak birikiyor.

Bu yüzden Ukrayna'nın elindeki şey bir yazılım avantajı değil, kopyalanamaz bir varlık. Anlaşmanın koşulları da bunu tanıyor: veri dışarı çıkmıyor, model dışarı çıkmıyor, yalnızca erişim veriliyor. Ukrayna verisini bir kaynak gibi değil, bir kaldıraç gibi kullanıyor.