Yapay zeka motorlarında görünürlük üzerine çalışan Profound, 1,8 milyar dolarlık değerleme üzerinden 180 milyon dolarlık D turu kapattı.
Turun büyüklüğünden çok hızı dikkat çekiyor: şirket yedi aydan kısa süre önce 96 milyon dolarlık C turunu toplamıştı. İki tur arasındaki değerleme sıçraması da aynı hızı yansıtıyor.
AEO tam olarak ne
Kısaltma, arama motoru optimizasyonunun yapay zeka çağındaki karşılığını anlatıyor. Klasik SEO'da amaç bir arama sonuç sayfasında üst sırada çıkmaktı; burada amaç bir sohbet motorunun cevabında anılmak.
Fark küçük görünüyor ama ölçüm tarafı tamamen değişiyor. Arama motorunda sıra bir sayı olarak görülebiliyor; bir modelin cevabında geçip geçmediğinizi görmek için o cevabı üretmek ve okumak gerekiyor.
Bu ölçüm zorluğu, alanın hem cazibesini hem kırılganlığını aynı anda açıklıyor. Markalar görünürlüğü yönetmek istiyor ama neyi yönettiklerini gösteren standart bir ölçüt henüz yok.
Neden bir pazar oluştu
Markalar için sorun somut. Kullanıcı artık ürün araştırmasının bir kısmını arama motorunda değil sohbet arayüzünde yapıyor ve o arayüzde on mavi bağlantı yerine tek bir cevap var.
| Klasik SEO | AEO |
|---|---|
| Hedef: sonuç sayfasında sıra | Hedef: cevabın içinde anılmak |
| Ölçüm: sıralama ve tıklama | Ölçüm: cevaplarda görünme oranı |
| Rekabet: on bağlantı | Rekabet: tek cevap |
Tablodaki son satır pazarın neden hızlı büyüdüğünü açıklıyor. Tek cevaplı bir dünyada anılmamak, ikinci sayfaya düşmekten daha sert bir sonuç doğuruyor.
Yatırımın okunuşu
Yedi ayda iki tur, alandaki yatırımcı iştahının ölçüsü. Ancak bu hız aynı zamanda bir risk göstergesi: değerleme, henüz oturmamış bir ölçüm disiplininin üzerine kuruluyor.
Çünkü AEO'nun temel zorluğu ölçümün kendisi. Bir modelin cevabı kullanıcıya, bağlama ve zamana göre değişiyor; "görünürlük" diye satılan şeyin tekrarlanabilir biçimde ölçülmesi kolay değil.
Türkiye tarafında bu değişim henüz erken aşamada. Kullanıcıların sohbet arayüzünde ürün araştırması yapma oranı arttıkça, aynı sorunun yerel markalar için de belirginleşmesi bekleniyor.
Bu bizi neden ilgilendiriyor
Epoka gibi içerik üreten her site aynı sorunun içinde. Yapay zeka motorları sitemizi düzenli tarıyor ama geri yönlendirme göndermiyor; yani içerik okunuyor, ziyaret üretmiyor.
Bu tablo iki şeyi birden gösteriyor: yapay zeka motorlarında anılmak yeni bir görünürlük biçimi, ama bugünkü hâliyle tıklamaya dönüşmüyor. Profound'un sattığı şey de tam olarak bu boşluğun ölçülmesi ve yönetilmesi.
Sırada ne var
Alanın kaderi büyük ölçüde model sağlayıcılarının kararına bağlı. Cevapların içinde kaynak gösterme biçimi değişirse, AEO araçlarının ölçtüğü şey de bir gecede değişiyor.
İkinci belirsizlik, sağlayıcıların bu alanı kendilerinin doldurup doldurmayacağı. Bir arama motoru kendi analiz panelini açtığında, aynı veriyi dışarıdan satan şirketlerin konumu daralıyor; bu, SEO araçlarının geçmişinde defalarca yaşanmış bir kalıp. Bağımsız araçların ayakta kalması, genellikle tek bir motoru değil hepsini birden ölçebilmelerine bağlı oluyor.