Meta bu yıl içinde, şirketi "yapay zeka yerlisi" hâline getirmek için bazı ekiplerini yüzde 60'a varan oranda küçültmeyi öngören bir plan hazırladı. Reuters'ın şirket içi işleyişe hâkim iki kaynağa dayandırdığı habere göre plan, kod adıyla Project OT olarak anılıyordu.

Meta planın varlığını doğruladı ve şirket yeniden yapılanması kapsamında bazı ekiplerden, yeniden görevlendirme, açık pozisyon kapatma ve kesintilerin olası etkisine bakan bir senaryo çalışması yapmalarını istediğini belirtti. Şirkete göre bu çalışma binlerce çalışanın yeni kurulan ekiplerde öncelikli işlere kaydırılmasıyla sonuçlandı ve "her senaryoyla ilerlemedik; zaten ilerleyeceğimiz varsayılmamıştı."

Planın kapsamı

Reuters'ın incelediği belgelere göre plan ocak ayında oluşturuldu ve binlerce insan çalışanın günlük işinin büyük bölümünü yapay zekaya yaptırmayı araştırıyordu. Küçük insan ekipleri yapay zekayı denetleyecekti.

  • Kadro etkisi — bir insan kaynakları yöneticisine göre senaryolar toplam kadroda yaklaşık yüzde 25 ya da daha fazla azalma anlamına geliyordu.
  • İki dalga — plan iki işten çıkarma turu öngörüyordu. İlki mayısta gerçekleşti, ikincisi iptal edildi.
  • Tasarrufun kullanımı — işten çıkarmalardan elde edilen paranın bir bölümü, özellikle yapay zeka mühendisliği becerisi olan yüksek performanslı çalışanlara ödenecekti.

Belgelerden birinde "yapay zeka yerlisi" şöyle tanımlanıyordu: yapay zekaya hazır araçların ve ajanların birbiriyle etkileştiği, iş akışlarının otomatikleştirildiği ve yeni yapımların önce yapay zeka düşünülerek kurulduğu bir şirket. Tanım ayrıca ajanları üçüncü taraflara satmayı da kapsıyordu — Meta bunu haziranda yapmaya başladı.

Geri adım

Reuters'a göre mayıs işten çıkarmalarının hemen ardından Mark Zuckerberg kasım dalgasını iptal etti. Ajans, bu dönüşü tam olarak neyin tetiklediğini belirleyemedi. Ancak habere göre iki etken öne çıkıyor.

Birincisi moral. Yaklaşan işten çıkarmalara dair mart ve nisan haberleri ile Meta'nın, yapay zeka ajanlarını eğitmek amacıyla çalışanların klavye ve fare girdilerini izlemesi çalışan moralini bozmuştu. Şirket bu programı sonradan durdurdu.

İkincisi ve daha ilginci, yapay zeka kullanımının verimliliği artırıp artırmadığına dair belirsizlik. Şirket içi paylaşımlarda çarpıcı bir çelişki var: teknoloji başkanı Andrew Bosworth'un haziran başındaki bir paylaşımına göre çalışanların kullandığı iç yazılım platformlarında ve altyapıda yapılan kod değişiklikleri yıllık bazda yüzde 220 arttı. Ama Meta kullanıcılarına ulaşan yeni ya da geliştirilmiş özelliklere yol açan değişiklikler yalnızca yüzde 36 arttı.

Ajanların davranışı

Şirket içi paylaşımların işaret ettiği bir başka sorun daha var: yapay zeka ajanlarının "insanların yapması pek olası olmayan, geniş ölçekli ve bozucu eylemler" yapması.

Bu ifade, otonom ajanların kurumsal ortamda taşıdığı riski özetliyor. Bir insan çalışan bir sistemde büyük bir değişiklik yapmadan önce durup sorar; ajan durmuyor. Yetki verildiği ölçüde ve verildiği hızda hareket ediyor.

Neden önemli

Bu vaka, kurumların yapay zekayı nereye yerleştireceğini çözerken karşılaştığı zorluğu somutlaştırıyor: teknolojinin belirli görevlerde çalışandan daha uygun olup olmadığına karar vermek, sanılandan zor.

Bosworth'un rakamları da bunu gösteriyor. Kod değişikliğinin yüzde 220 artması, iş çıktısının arttığı anlamına gelmiyor; yalnızca daha çok hareket olduğunu gösteriyor. Kullanıcıya ulaşan sonuç yüzde 36'da kalmışsa, aradaki fark verimlilik değil gürültü. Bir aracın ne kadar çok kullanıldığını ölçmek kolay; ne kadar işe yaradığını ölçmek zor — ve iki ölçüm birbirine karıştığında yanlış kadro kararları alınıyor.