Yapay zeka veri merkezlerinin elektrik ihtiyacı, büyük teknoloji şirketlerini kendi santrallerini kurmaya yöneltti ve tercih ettikleri yakıt doğal gaz oldu. Enerji araştırma firması Noreva, bu tercihin ciddi bir fiyat riski taşıdığını söylüyor.

Öngörü

Noreva CEO'su Peter Gardett, TechCrunch'a yaptığı açıklamada ABD'nin bazı bölgelerinde doğal gaz fiyatlarının önümüzdeki yıllarda üç katına çıkabileceğini söylüyor. Gerekçesi üç etkenin aynı anda devreye girmesi: hyperscaler talebindeki artış, arz büyümesindeki yavaşlama ve yükselen sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatı.

Rakamlarla: fiyatlar hâlihazırda milyon BTU başına 2 ile 4,5 dolar arasında seyrediyor, Louisiana'daki Henry Hub'da 3 doların hemen altında işlem görüyor. Noreva bazı bölgelerde bu rakamın 10 doları aşabileceğini öngörüyor.

Kim ne kadar bağlandı

Ucuz gaz fiyatları, şirketleri piyasanın önemli bir bölümünü uzun vadeli olarak kilitlemeye yöneltti:

  • Meta — Louisiana'daki Hyperion veri merkezi için 7,5 gigawatt kapasiteli santral.
  • Amazon — Teksas'ta 7,6 gigawatt kapasiteli santral.
  • Microsoft — Teksas'ta gigawatt ölçeğinde kendi santrali.
  • Google — yine Teksas'ta gigawatt ölçeğinde santral.

Bu ölçekteki tesisler on yıllarca çalışmak üzere kuruluyor. Yakıt seçimi bir yıllık tedarik kararı değil, tesisin ömrü boyunca sürecek bir bağlanma.

Neden jeton fiyatını ilgilendiriyor

Büyük bir doğal gaz santralinde yakıt, üretilen elektriğin maliyetinin kabaca yarısını oluşturuyor. Gaz fiyatının üçe katlanması, elektrik maliyetini yaklaşık iki katına çıkarmak demek.

Elektrik ise yapay zeka çıkarımının en büyük değişken maliyeti. Bir modelin jeton başına fiyatı, o jetonu üreten donanımın harcadığı enerjiye doğrudan bağlı. Uzun vadeli gaz taahhüdü altında çalışan bir veri merkezi, elektrik pahalılaştığında bu artışı ya marjından ya da fiyatından karşılamak zorunda kalıyor.

Bu, model fiyatlarının son bir yıldır düştüğü bir dönemde ters yönde bir baskı anlamına geliyor.

Faturaya yansıyan taraf

Meselenin bir de kamuoyu boyutu var. TechCrunch'ın aktardığına göre tüketicilerin yüzde 80'i veri merkezlerinin elektrik faturalarına etkisinden zaten endişeli. Gaz fiyatındaki bir sıçrama yalnızca veri merkezlerini değil, aynı şebekeden beslenen herkesi etkiliyor.

Bu, yapay zeka altyapısının teknik bir konu olmaktan çıkıp yerel bir siyasi mesele hâline geldiği nokta. Öngörü tutarsa tartışma enerji faturaları üzerinden yürüyecek — ve o tartışmada veri merkezleri savunmasız tarafta duruyor.

Öngörünün sınırları

Bunun bir öngörü olduğunu ve enerji fiyat tahminlerinin sicilinin parlak olmadığını da kaydetmek gerekiyor. Arz tarafı beklenenden hızlı büyüyebilir, LNG ihracatındaki artış yavaşlayabilir ya da veri merkezi talebi projeksiyonların altında kalabilir.

Buna karşılık asimetri gerçek: gaz ucuz kalırsa şirketler doğru karar vermiş olacak, pahalanırsa on yıllarca sürecek bir bağlanmayla baş başa kalacaklar. Bu tür bir bahiste maliyet dağılımı eşit değil.

Şirketlerin çoğu bu riski çeşitlendirmeyle karşılamaya çalışıyor — nükleer, güneş ve şebeke anlaşmaları aynı anda yürüyor. Yine de doğal gaz, hızla kurulabildiği ve kesintisiz çalıştığı için şu an en çok tercih edilen seçenek olmayı sürdürüyor.