Ne oldu?

Amerika Birleşik Devletleri'nde bazı yasa yapıcılar, insanların yapay zeka sohbet botlarıyla (chatbot) evlilik benzeri bağlar kurmasını engellemek için harekete geçti. Character.AI, Kindroid ve Replika gibi yapay zeka companion uygulamalarında kullanıcılar sembolik olarak sözleşme yapabiliyor; OpenVows adlı platform ise 15 dolar karşılığında "bağlılık sertifikası" veriyor.

Missouri eyalet senatörü Joe Nicola, Ocak 2026'da yapay zekaya "bilinç, öz farkındalık" gibi nitelikler atfedilmesini engelleyen ve yapay zekanın eş ya da hayat ortağı haklarına sahip olmasını yasaklayan AI Non-Sentience and Responsibility Act adlı yasa teklifini sundu. Teklif Missouri Senatosu'ndan geçti ancak Mayıs 2026'da komitede oy birliğiyle reddedildi.

Neden önemli?

Harvard Business Review'nun Mart 2025 ile Şubat 2026 arasında 12.600'den fazla yapay zeka kullanım örneğini incelediği araştırmaya göre, companionship (arkadaşlık) ve terapi, chatbot kullanımının en yaygın iki alanı. Institute for Family Studies ise genç yetişkinlerin dörtte birinin yapay zekanın insan romantizminin yerini alabileceğine inandığını bildiriyor.

2022'den bu yana eyalet meclislerinde yapay zekanın hukuki haklarını hedef alan 23 yasa teklifi sunuldu. Idaho, Kuzey Dakota, Utah ve Tennessee, yapay zekaya kişilik statüsü verilmesini yasaklayan kanunları başarıyla yürürlüğe koydu. Bu eyaletlerin tamamında Cumhuriyetçi valiler ve eyalet meclisi çoğunlukları bulunuyor.

Eyalet bazında durum

  • Missouri: Nicola'nın yasa teklifi komitede reddedildi, yeni bir versiyon hazırlanıyor.
  • Ohio: Temsilci Thaddeus J. Claggett'in House Bill 469 teklifi hâlâ oylama beklemede.
  • Tennessee: Nisan 2026'da yürürlüğe giren yasa, yapay zekayı açıkça kişilik tanımının dışında bırakan tek eyalet yasası.
  • Idaho, Kuzey Dakota, Utah: Yapay zekayı "cansız nesneler" veya "hayvanlar" gibi kategorilerle birlikte kişilik dışı sayan yasalar kabul edildi.
  • Delaware: Sekreter Charuni Patibanda-Sanchez, yapay zeka tarafından işletilen "AI companies" (AIC) adlı yeni bir şirket yapısı öneriyor.

Florida Eyalet Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden Profesör Shawn Bayern, yapay zeka kişiliği tartışmasının insan onuruyla değil, her hakkın ayrı ayrı değerlendirilmesi gereken işlevsel sorularla ilgili olduğunu söylüyor. Ona göre bir yapay zeka sisteminin sözleşme yapabilmesi ile evlenebilmesi tamamen farklı sorular.

Sırada ne var?

Joe Nicola, Missouri'de yeniden sunulmak üzere yasa teklifinin güncellenmiş bir versiyonu üzerinde çalışıyor. Ohio'da Claggett, House Bill 469'u oylamaya sunmadan önce maddelerini yeniden düzenliyor. Missouri Chamber of Commerce ve Americans for Prosperity gibi gruplar bu tür yasaların inovasyonu boğabileceği gerekçesiyle karşı çıkmaya devam ediyor.