Fotoğrafçı Jingna Zhang ve küçük bir gönüllü ekibi, 2023 başından beri Cara adlı bir görsel paylaşım ve portfolyo uygulamasını ayakta tutuyor. Platform bugüne kadar yaklaşık 1,5 milyon sanatçı çekmiş. Onları oraya toplayan şey ortak bir itiraz: eserlerinin izinsiz biçimde yapay zeka modellerini eğitmekte kullanılmasına karşı olmak ve işlerini büyük teknoloji şirketlerine yem etmeden sergilemek istemek.

Ama Cara yapay zeka görsellerini eleyip birkaç asgari koruma sunsa da taramanın kendisini engellemek neredeyse imkânsız. Ağustos ayında, 13'ünden itibaren platform üç büyük taramaya uğradı. Sunucu maliyetleri fırladı, Instagram gibi içeriğin açıkça Meta'nın eğitim verisi olduğu platformlardan buraya göç etmiş sanatçılar telaşa kapıldı.

Üç tarama

  • 12 milyon eser. İlk olayı yapan kişi, bir Reddit topluluğunda 12 terabaytlık arşivi elde ettiğini duyurdu — platformun herkese açık görsel kütüphanesinin aşağı yukarı tamamı. Silinen paylaşımında "eğlenceli bir projeydi" diye yazmış ve işin ona 10 dolardan az mal olduğunu söylemişti.
  • 8,5 milyon bağlantı. İkinci taramacı bağlantıları, kullanıcı adı ve etiket gibi üst verilerle birlikte Hugging Face'e yükledi. Platform kaldırma taleplerine, kişisel üst verinin silinmesi için uyarı göndereceğini ama bağlantılara dokunamayacağını söyleyerek karşılık verdi: "burada eserlerin kopyası barındırılmıyor" ve bağlantılar "sanatçıların Cara'da kendi yayımladığı kopyaları" gösteriyor.
  • 123 bin görsel. 22 Ağustos'ta üçüncü taramacı, kişisel bilgi içeren metin paylaşımları ve kullanıcı biyografileriyle birlikte bunları Academic Torrents adlı bir siteye koydu.

Zhang, olayı kullanıcıların kendisini etiketlemesiyle öğrenmiş: taramacı "hava atıyor ve veri kümesiyle bir şey yapmak için Reddit'te kendisine katılacak başkalarını arıyordu." Zhang'ın değerlendirmesi kısa: "Hedef alınmış ve çok incitici geldi." Yasaların bu tür veri hasadına karşı korumada geride kaldığını, bu yüzden taramacıların işi çoğu zaman teknik olarak yasal diye savunabildiğini ekliyor.

Taramacının fikri değişti

Beklenmedik olan şu: bütün sanatı toplayan kişi yaptığından pişman oldu ve Zhang'la birlikte sanatçıları korumak için açık kaynak bir araç geliştirmeye razı oldu.

Doxlama ve ölüm tehditleri aldığı için yalnızca "Heft" takma adıyla anılmak isteyen bu kişi, Kuzey Amerika'da okuyan, yazılım geçmişi olan ve dijital koruma ile arşivleme projelerine ilgi duyan bir öğrenci. Wired'a anlattığına göre Cara'yı taramak başlangıçta teknik bir projeden ibaretti ve veriyi kamuya açma niyeti yoktu.

"Geriye dönüp bakınca, hem özellikle Cara'yı hedef almam hem de bunu o şekilde sunmam zalimce ve düşüncesizceydi" diyor. "Bunun biraz öfkeye yol açmanın ötesindeki sonuçlarını göremedim." İnsanların tarama yüzünden panik atak geçirdiğini, portfolyolarını internetten tamamen sildiğini görmüş.

Zhang'ın çelişkisi

Zhang yalnızca taramaya değil, ekibinin gerçekte ne yapabileceğine dair kafa karışıklığına da kızgın. Bazı kullanıcılar portfolyolarını silip siteyi terk etti. "Kullanımı berbat hâle getirmeden, sınırlar içinde doğru şeyleri yaptık" diyor mevcut korumalar için — girişe oturum açma zorunluluğu gibi geçici önlemler dahil, ki bunların internet çapındaki sürekli bir soruna çözüm olmadığını da ekliyor.

Ayrılanlara söylediği şey dikkat çekici: "Eserlerini silip Cara'dan ayrılmak onları rahatlatacaksa, destekliyorum. Ama başka bir yere gitseler daha güvende olacakları yanılgısına düşmelerini istemiyorum, çünkü değiller. Büyük platformlar daha çok taranıyor — bu beni daha kötü hissettiriyor."

Zhang hukuki masraflar için 120 bin dolar hedefiyle bir bağış kampanyası başlattı ve 100 bin doların üzerinde topladı. Kendisi ayrıca görsel sanatçıların açtığı iki toplu davanın tarafı: biri Stability AI ve Midjourney'e, diğeri Google'a karşı.